Ma lá Ngón
Thế nhưng, những trường hợp "nhầm lẫn" như cô Mai chỉ là hy hữu. Trẻ con trong bản vừa lò dò biết đi người lớn đã dạy cho chúng cách phân biệt đâu là lá độc, để không nhầm lẫn với nhiều thứ lá chua ăn được trên rừng. Theo nhiều người già trong bản, người chết bằng lá ngón đã bị con ma ngón nhập vào. Họ phải được chôn ở nghĩa địa riêng để con ma ngón không còn có thể trở về lôi kéo, hãm hại người sống nữa. Nghĩa địa dành cho họ bắt buộc phải cách khu nhà ở trong bản một con suối. Cự Sìn cho rằng: "Ma ngón vốn sợ nước, làm thế để nó không dám về hại người nữa.
Khu nghĩa địa "đặc biệt" của bản Dền Thàng tới nay đã có 28 ngôi mộ lớn nhỏ. Chỉ có dịp lễ Tết, người dân trong bản mới dám vào hương khói, còn lại dường như bỏ hoang vì họ ra sợ con ma ám vào mình. Cụ Sìn cho rằng: "con ma ngón mà ám vào ai, người đó tự nhiên thấy thèm ăn lá ngón. Họ như người điên, chẳng cần giận ai cũng tự tìm lên rừng kiếm lá ăn mà chết".
Giết người nhanh chóng
Theo "kinh nghiệm" của người dân địa phương người tự tử muốn chết nhanh hơn thường ăn lẫn lá ngón với muối trắng, giấm hoặc rượu. Nếu ăn lá ngón làn với những thứ này, họ sẽ chết ngay sau khoảng nửa tiếng, cào cấu, gào thét mà không có cách gì cứu chữa. Cái chết bằng lá ngón thường rất đau đớn và thương tâm. Ba tiếng sau khi chết, da nạn nhân đã thâm tím, miệng ngoác lớn, mắt trợn ngược. Sau hai ngày, bụng nạn nhân trương to, có thể nứt vỡ .
Cụ Sìn nheo mắt kể: "Xác của người chết bằng lá ngón bốc mùi kinh hãi lắm. Ngày xưa, có người ăn lá ngón chết trên rừng đến nửa tháng mà không con hổ, con báo nào dám đụng vào".
Anh Lò Văn Trượng, sinh năm 1985 ở ban Nậm Mạ Thái, xã Ma Quai, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu cháu họ của cụ Sìn sống làm thợ xây ở bản Dền Thàng góp chuyện: "ở bản Nậm Mạ Thái, ngoài hai giống lá xanh vàng và xanh thẫm còn một loại lá ngón nữa. Loại lá này cũng hình trái tim nhưng to bản hơn rất nhiều. Chúng tôi gọi loại lá này là "ngón gà".
"Lá ngón gà độc nhất vào mùa ra hoa. Người nào ăn phải một trong ba lá ngón có thể chết ngay lập tức. Thế nhưng khi hoa tàn, lá ngón có thể làm rau ăn được. Nhiều người rất thích vị đắng đến tê miệng của thứ lá này" Trượng tiếp lời.
Chính vì nhầm lẫn, ông Lò Văn Chiến, bố của Trượng, cũng có lần được "nếm thử" chất kịch độc này. Một lần đi làm nương, ông Chiến vào bụi cây tìm lá chua ăn cho đỡ khát nước. Vừa cho lá vào miệng, ông Chiến hốt hoảng nhả ngay ra vì vị đắng gắt xốc thẳng lên não. Liền đó, hàm ông tê cứng lại, ông ú ớ chạy xuống suối vục nước súc miệng. Sau gần một ngày, ông mới trở lại bình thường".
Những người đã từng suýt chết vì "con ma lá ngón" đều không thể quên khả năng giết người của nó. Lá ngón giết người dễ dàng và nhanh đến nỗi người ta tưởng nó là một thứ bệnh dịch khủng khiếp.
Theo hướng tay anh Hòa, chúng tôi tìm đến nhà anh Lý A Pìu, 34 tuổi. Anh Píu gầy gò, chân tay mốc thếch, ngô nghê kể cho chúng tôi nghe lên thoát chết của con anh, Lý A Pao, sinh năm 1991.
"Chỉ vì tao hay uống rượu, vợ tao không thích nên thường cãi nhau. Thằng Pao chẳng hiểu học ai, thấy bố mẹ cãi nhau cũng tức mình lên rừng tìm lá ngón ăn", anh Pìu gãi đầu nói. Pao ăn nửa lá ngón, hàm đã cứng lại, bụng cồn cào, ruột như muốn đứt ra từng đoạn. Lũ trẻ chăn trâu trông thấy thế hoảng hốt chạy về bản gọi người lớn. Anh Píu chạy ra rừng. thấy con nằm bệt dưới đất mắt trợn lên, người co giật.Anh tức tốc bị Pao chạy về nhà, rút phăng con dao mác trên cột nhà, đâm chết ngay một con chó trước cửa. Anh mổ bụng chó, lấy phân tươi hòa với tiết rồi gang miệng con ra cứ thế đổ vào. Pao nôn mửa rồi nằm rũ héo như tàu lá chuối.
Sau một ngày nằm mê man, Pao tỉnh lại đòi uống nước, ăn cơm. Anh Píu kế, giọng chưa hết hãi hùng: "Lúc đó tao mà cho ăn cơm là nó chết ngay lạp tức, tao chỉ cho nó uống nước trắng thôi, cứ uống vào rồi nôn ra. qua được ba ngày thì khỏi". Pao may mắn thoát chết trong gang tấc. Khi chúng tôi hỏi cảm giác của cậu bé khi ăn lá ngón. Pao ngây ngô trả lời: "Lúc đó chỉ muốn chết nên không biết sợ đâu. Giờ sợ rồi, có thế nào cũng chẳng dám ăn nữa đau đớn lắm".
Vậy mà số vụ tự sát bằng lá ngón vẫn không ng